ว่าวของชวามลายู
ภาพวาดว่าว Kaghati กาคาติในถ้ำยุคหินกลางfrom: Gocelebes. n.d.: online.
คำว่า เวา = ว่าว ในภาษามาเลเซียนั้นเชื่อว่ามาจากภาษาดัตช์
wouw
บาว แปลว่า ว่าว นั้นอาจจะมาพร้อมกับคำว่า Grijze wouw (ค์ไรซี บาว) ว่าวสีเทา คือ นกเหยี่ยวขาว (Black-winged kite) ที่พบทั่วไปในอาเซียนและแอฟริกา (Nur Amira Asri. 2008:
online) แต่ก็มีคำชวามลายูว่า ลายัง Layang หรือลายังงัน Layangan ที่แปลว่าว่าวเช่นกัน
พบหลักฐานที่เชื่อว่าเป็นภาพวาดว่าวใบไม้ขึ้นโครงเรียกว่า ว่าว Kaghati (กาคาติ) ที่เก่าแก่ก่อนคริสตกาลห้าพันปี (ยุค Mesolithic เมโซลิธิก หรือสมัยยุคหินกลาง) ที่ถ้ำแห่งหนึ่งในเกาะมูนา ในหมู่เกาสุลาเวสีของประเทศอินโดนีเซีย (Wa Ode Sifatu , et al. 2020: 3323)
1 ประเภทว่าวของชวามลายู
ว่าวของอินโดนีเซียแบ่งเป็น 4 ชนิด (Jemima
Karyssa Rompies. 2020: online) คือ
1) Layang-layang
dua dimensi ลายัง - ลายัง ดัว ดีเมนซี (ว่าวสองมิติ) เช่นว่าวรูปเทพบารอง
(Barong) หรือราชินีมาร รังดา (Rangda) ว่าวราห์วะนะ (Rahwana ทศกัณฑ์) และว่าวรูปหนังตะลุงตัวละครในวรรณคดีต่าง
ๆ
2) Layang-layang tiga dimensi ลายัง - ลายัง ตีคา ดีเมนซี (ว่าวสามมิติ) เช่น ว่าวรูปกินรี ว่าวรูปมังกร ว่าวรูปกิ้งก่ามีปีก (Naga-นาคา) ว่าวคนขี่รถจักรยาน ว่าวม้าบิน ว่าวอรชุนทรงรถม้า ฯลฯ
3) Layang-layang
tradisional ลายัง-ลายัง เทรดิชันนอล คือว่าวแบบดั้งเดิม เช่น ว่าววงเดือน
ว่าวดุ๊ยดุย ว่าวนก ว่าวทองชวามลายู ฯลฯ
4) Layang-layang
kreasi ลายัง-ลายัง เกรียซี คือ ว่าวสร้างสรรค์ หมายถึงว่าวเขียนสีสวยงามตามจินตนาการบนว่าวทรงธรรมดา
เช่นว่าวนกนางแอนหรือเพชร
5) Layang-layang
olahraga ลายัง-ลายัง โอรํราคา (อ่าน โอรังรากา) คือว่าวกีฬา เป็นว่าวสมัยใหม่ทรงนกนางแอน
(มีการแข่งพนันว่าวในหลายประเทศ เช่น เกาหลี ฮ่องกง เวียดนาม เนปาล อินเดีย ปากีสถาน
บังคลาเทศ อัฟกานิสถาน อินโดนีเซีย ชิลี บราซิล และไทย ฯ แต่กติกาการแข่งขันไม่เหมือนกัน
)
2 ว่าวทองของมลายู หรือว่าวประจำถิ่นมาเลเซีย
ว่าวแบบดังเดิมของมาเลเซีย Layang-layang tradisional ลายัง-ลายัง เทรดิชันนอล (Rezabaru. 2022: online) ได้แก่
1) Wau Kikik เวา กีกีก( ว่าวรูปเพชรแบบเก่าแก่สุด) โดยคำว่า Kikik กีกีก ยังแปลว่านกผีดูดเลือด เสียงหัวเราะ เป็นต้น กีกีกเป็นว่าวประจำถิ่นของรัฐ
Melaka มะละกา
2) Wau Bulan เวาบูหลัน (Moon Kite: ว่าวพระจันทร์ หรือว่าววงเดือน) - ว่าวประจำถิ่นของ Kelantan (รัฐกลันตัน) และปาไต ติมูร Pantai Timur ภาคตะวันออกของมาเลเซียตะวันตก (ได้แก่รัฐกลันตัน Kelantan รัฐเตรังกานู Terengganu รัฐปาหัง Pahang รวมถึง mersing johor อำเภอเมอร์ซิง รัฐยะโฮร์)
3) Wau Kucing เวากู้จิง (Cat Kite: ว่าวแมว) - ว่าวประจำถิ่นของ Kelantan
(รัฐกลันตัน)
4) Wau Jalabudi เวาจาลาบูดี (Woman Kite : ว่าวสตรี) - ว่าวประจำถิ่นรัฐ
Kedah เกอดะฮ์ (แต่มีคำว่าชลบูนดี जलबूँदी มาจากคำว่าชลพินทุในภาษาสันสกฤตแปลว่าหยดน้ำ)
5) Wau Daun เวา เดาน์ (Leaf
Kite : ว่าวใบไม้) ยังได้ชื่อว่า Wau Barat เวาบารัต
(Morning Kite : ว่าวอรุณ) เพราะสามารถขึ้นว่าวได้ในตอนเช้าที่มีลมอ่อนที่สุด
- เป็นว่าวประจำถิ่นของ Kelantan (รัฐกลันตัน)
6) Wau Helang เวาเฮลัง (Hawk
Kite : ว่าวนกเหยี่ยว) - เป็นว่าวประจำถิ่นรัฐ Perlis ปะลิส
7) Wau Seri Bulan เวาเซรี บูหลัน (Seri
Bulan Kite : ว่าวศรีดวงจันทร์ - ว่าวจันทร์ประดับลายสวยงาม) - เป็นว่าวประจำถิ่นของรัฐ
Perak เประ
8) Wau Kapal เวากาปัล
(Ship Kite : ว่าวเรือเดินสมุทร) - เป็นว่าวประจำถิ่นของรัฐ Selangor
เซอลาโงร์
9) Wau Seri Negeri เวาเซรี เนอเกอรี (Seri Negeri Kite : ว่าวศรีนคร- เป็นรูปหลังคาวัดหรือวัง)
- เป็นว่าวประจำถิ่นของรัฐ Negeri Sembilan เนอเกอรีเซิมบีลัน
10) Wau Merak เวา
เมอรัก (Peacock Kite: ว่าวนกยูง) – ว่าวประจำถิ่นของชาว Bugis บูกิส (แดนตอนใต้ของหมู่เกาะสุลาเวสี) และรัฐ jehor ยะโฮร์
11) Wau Dodo Helang เวาโดโด เฮรัง (Eagle Kite : ว่าวอินทรี) - เป็นว่าวประจำถิ่นของรัฐ
Terengganu เตรังกานู
12) Wau Puyuh เวาปูยูห์ (Quail
Kite : ว่าวนกกะทา) - ว่าวประจำถิ่นของ Kelantan (รัฐกลันตัน)
13) Wau Kangkang เวากางกาง (Stride
Kite : ว่าวย่างก้าว / แต่กางกางในภาษาตากาล็อกแปลว่ากางปีกด้วย) - ว่าวประจำถิ่นของ
Kelantan (รัฐกลันตัน)
14) Wau Kenyalang เวาเกนยาลัง (Hornbill
Kite: ว่าวนกเงือก) – เป็นว่าวประจำถิ่นของรัฐ Sarawak ซาราวัก
15) Wau Pungguk Cenderawasih เวาปุงกุ๊ก เจนเดอราวาสี (ว่าวนกสวรรค์) Pungguk ปุงกุ๊ก = นกเค้า และCenderawasih เจนเดอราวาสี (จันทรวาสี ?) = นกสวรรค์/นกการเวก Wau Pungguk เวาปุ๊งกุ๊กเป็นว่าวประจำถิ่นของรัฐ Pahang ปาหัง ฯ
พื้นที่ปาไต ติมูร Pantai Timur ภาคตะวันออกของมาเลเซียตะวันตก (ได้แก่รัฐกลันตัน Kelantan รัฐเตรังกานู Terengganu รัฐปาหัง Pahang รวมถึง mersing johor อำเภอเมอร์ซิง รัฐยะโฮร์ )
Refer to:
Aini Boom. (2017). Mengenal
Kaghati Kolope, Layang-Layang Pertama di Dunia Yang Ternyata dari Indonesia. (online).
boombastis. from: https://www.boombastis.com/layang-layang-kaghati-kolope/101636.
Gocelebes. (n.d.). Kaghati, World’s First Kite. (online). Gocelebes
(Taurism and Destiantion of Sulawesi Island of Indonesia). from: https://en.gocelebes.com/kaghati-worlds-first-kite/.[2022/9/16].
Jemima Karyssa Rompies. (2020).
Kenali Beragam Jenis Layang-Layang dari Bentuk dan Fungsinya. (online) from:
https://www.popmama.
com/big-kid/10-12-years-old/jemima/kenali-beragam-jenis-layang-layang-dari-bentuk-dan-fungsinya/3
[2022/9/16].
Kikbm Atma. (2016). Kursus
Intensif Keterampilan Bahasa Melayu. (Online). from: http://kikbmatma.blogspot.com/2016/02/layang-layangku-terbang-megah-di-pantai.html.
[2022/9/16].
Layangan YK. (26 Oct 2021). Full
video Layangan 3D 3 Dimensi di festival Layang laying Pantai ambal kebumen.
(Youtube). from: https://www.youtube.com/watch?v=CMArg0VRhRQ. [2022/9/16].
.___________. (29
Oct 2021). Full video Layangan 2D 2 Dimensi di festival Layang laying Pantai
ambal kebumen. (Youtube). from: https://www.youtube.com/watch?v=HBgBQ-ecRIo. [2022/9/16].
Lensa Seni. (2022). Wau pungguk
hasilkan bunyi gesekan biola. (online). Bandar Aktiviti Seni. from: https://baskl.com.my/wau-pungguk-hasilkan-bunyi-gesekan-biola/.
[2022/9/16].
Mohd Fadzil Abdul Rashid, et al. (2016). Migrasi
bandar-bandar di Malaysia: Kajian kes Wilayah Koridor Ekonomi Pantai Timur. (Pdf-online)
Malaysian Journal of Society and Space
12 issue 4 p. 131 – 146. from: http://www.ukm.my/geografia/images/upload/12x.geografia-mac16-mohdfadzil-edam.pdf
[2022/9/16].
Nur Amira Asri. (2008). Nama
"Wau. (online) .from: http://bb2008-amiraa.
blogspot.com/2008/07/cara-bermain.html. [2022/9/16].
Rezabaru. (2022). Gambar Wau
Bulan Kelantan.(online) from: https://
laura-obrady.blogspot.com/2022/03/gambar-wau-bulan-kelantan. html. [2022/9/16].
Wa Ode Sifatu , et al. (2020). Binary Oppostion of
Levi-Strauss in The World’s First Kite (Kaghati Roo Kolope) on Community in
District of Muna. Proceedings of the 2nd African International Conference on
Industrial Engineering and Operations Management, Harare, Zimbabwe, December
7-10, 2020, p. 3322-3329. [2022/9/16].
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น